Monday, 24 April, 2017
 
 
  • د ملي دفاع سرپرست وزير او لوى درستيز وټاکل شول
  • په خوست کې طالبانو بريد کړى
  • په اچين کې ٣٧ داعش وسله وال وژل شوي
  • د امريکا ددفاع وزير ناڅاپي کابل ته راغلى دى
  • د دفاع وزير او لوى درستيز استعفاوې کړه
  • ميا افتخار حسين :فغانستان او پاکستان سوله يوله بله سره تړلې ده
دسترپښتون افغان غازي وزیر محمد ګل خان مومندبابا غوښتنې او پښتنې
 

خليل الله قتيل حگوى

 

د ستر پشگتون /افغان غازي

وزير محمد كگل خان مو مندبا با

غوشگتنيگ او پوشگتنيگ

 د شلميگ پيگؤة د دريگيميگ لسيزيگ لـه پوحگي هلو حگلو وروسته، د ملي مبارزيگ د ستر سياسي او اداري شخصيت وزير محمد كگل مومند بابا، سياسي، كولتوري او اقتصادي هخگيگ او غوشگتنيگ په داسيگ حال كيگ چتگكيگ او روانيگ شوي، چيگ هيگوادوال مو لـه سقاوي هر اؤخيزيگ لوتگونيگ خگخه د بياودانولو او بيا جوؤولو په لور پؤاوْ په پؤاوْ د خيگر شگيگكگنگيگ د سترو سترو كگامونو په پورته كولو اميگدواره كگنگل كيگدل.

پشگتون / افغان، ملي مفكر او مبتكر مومند بابا د پشگتنو / افغانانو ديگ تاريخي تگاتگوبي كيگ د پشگتو د ژبيگ او كولتور د حق د خوندي كولو لپاره يو لؤ غوشگتنيگ او پوشگتنيگ په پوره ميگؤانه راپورته كؤليگ، چيگ هريگ يويگ ييگ اوس د هيگواد د تاريخي موجوديت په خوندي كولو سره وده او پراختيا موندليگ ده.

محمد كگل مومند بابا د پشگتنو / افغانانو د سياسي تگولنيگ د فرهنكگي بيگ نظمة، وروسته پاتيگ كيگدو، تگوتگيگ، تگوتگيگ كيگدو او حگانحگانة وؤاندوينه وكؤه او د جوؤونيگ، ساتنيگ او وديگ لـه پاره ييگ ورته أيگر، أيگر او شگكلي، شگكلي انحگورونه وؤانديگ كؤل او د هيگواد د سياسي، اقتصادي او فرهنكگي بحران لاملونه ييگ په كيگ د اداري واكمنو "بيگ پشگتوكگي" وشگودله او هغه درباري سياسي مرييان ييگ هم پشگتو كولو ته اؤ كؤيدي، كومو به چيگ ديگ ته ورتو هلو حگلو ته تل د تعصب نوم وركولو.

ده په پوره ميگؤانه پشگتون/ افغان ولس ته خگركگنده كؤه، چيگ "حكومت د بيگ پشگتوكگة لـه امله حيران دى او لاره ييگ وركه كؤيگ، ولس د بيگ پشگتوكگة لـه لاسه بيگ پته، خوار زار او ورك دى تگول د بيگ پشگتوكگة په اور سوي يو، د بيگ پشگتوكگة په اور سوحگو، د بيگ پشگتوكگة په اور كؤيگإو، د بيگ پشگتوكگة په اور وريتيگإو؟!

شگايي د بيگ پشگتوكگة لـه لاسه وژاؤو او د بيگ پشگتوكگة د لاسه كوكيگ او سوريگ ووهو". [لنأكة پشگتو او پشگتونواله- دويم چاپ "د ساپي پشگتو خگيگؤنو او پراختيا مركز" مخ 31]. همدارنكگه محمد كگل مومند بابا د پشگتون / افغان تگولنه كيگ د ويريگ، شرم او خفكگان د سياسي چتر ستنيگ ونؤوليگ او په خپلو پوحگي، سياسي، ادبي، كولتوري، اداري او اقتصادي پرمختيايي پروكگرامونو ييگ په اصلاحاتو لاس پوريگ كؤ، چيگ لـه ستونزو ييگ هم پاك او سپيگخگلى راوتلى دى. دغه راز د حكومت بيگوسة، حيرانة او ناپوهة محمد كگل مومند بابا هگخگولى، چيگ په ولسي ملاتؤ پشگتو او پشگتانه وغإوي او د يو اخلاقي حكم له مخيگ ورته نور او نور هم راوبولي.

مطلب دا چيگ تگولو ته ييگ د تگولو د ژبيگ غإ اورولى دى او دا ييگ په پوره أاأ خگركگنده كؤيگ چيگ پشگتون / افغان اولس په تاريخي اساس د ملي ژوند د كگأو مقدساتو په ساتلو او پاللو كيگ كگأه سرشگندنه منليگ او ترسره كؤيگ ده او يو لـه بله بيگل نه دي اوسيگدلي. پشگتون او افغان ييگ د هغه كگأ صفت د اصل په توكگه وؤانديگ كؤو كوم، چيگ قومونه ييگ منلو ته تل راتگول پاتيگ شوي دي ا و د ديگ كگأ صفت كگأ ارزشگتونه ييگ كگام پر كگام عملي كؤي دي او د دشگمنانو دسيسيگ ييگ په همديگ اصل تل شنأيگ ساتلي دي.

بابا د ديگ ساتنيگ او پالنيگ اصل پشگتو بولي او وايي :

"پشگتو غواؤي، چيگ پشگتو درست زده كؤي، ويشگ زلميان هر يو پوه، حساس پشگتون د تلليگ پشگتو د ستاينيگ، راكگرحگونيگ، راخگركگندونيگ، ارتونيگ، لوؤوالي او خپرونيگ په ليار (تعميم) كيگ خپله تگوله مادي او معنوي قوا په كار واچوي او د خپليگ وسيگ او توانه سره سم هاند وكؤي [هماغه اثر مخ 30]. د بابا همديگ بلنيگ پشگتون / افغان د شگوونيگ او روزنيگ كؤنو ته وهخگولو او د پوهيگ او علم خاوندان ييگ ديگ ته اؤ كؤل، چيگ د شگوونحگيو د جوؤولو تر خگنكگ د پشگتو د تعليمي نصاب په جوؤونيگ سره هم راتگول شي، پشگتو په ادب، كولتور، سياست، تخنيك او اقتصادي پرمختيايي اؤيكو كيگ وكاروي. بابا پشگتون / افغان ولس ته د خپل كولتوري شته والي ترخگنكگ د سياسي، اداري او اقتصادي وديگ او شته والي پوره أاأ هم وروبخشگلو.

پشگتون / افغان بابا محمد كگل خان مومند د پشگتون افغان كار او د پشگتون، افغان زيار د پشگتو پوريگ وتؤل په كار او زيار ييگ ورته تگينكگار وكؤو او په لوؤ او خورا أيگر لوؤ غإ ييگ ورته وويل، چيگ :

" ... پشگتو پشگتنو ته امر كوي، چيگ كار وكؤئ، زيار وكاإئ.

پشگتو پشگتانه ته اجازه نه وركوي، چيگ بيگ حگايه او بيگ دوده لكگشگتونه (مصارف) وكؤي.

يعنيگ پشگتو نه پريگإدي، چيگ پشگتانه په ناروا او ناجايزه لارو كيگ، چيگ دين، اخلاقو او پشگتو روا كؤي نه وي خگه ولكگوي.

پشگتو پشگتانه سؤي ته اجازه نه وركوي، چيگ د حگان د كگتگيگ لپاره بل چا ته تاوان ورسوي، لا خيانت وكؤي، بلكيگ پشگتو غواؤي، چيگ پشگتون سؤى د نورو پشگتنو او مسلمانانو د كگتگيگ لپاره د حگان تاوان وكؤي او پريگ خوشگ هم وي [مخ 32].

محمد كگل مومند بابا د پشگتو/ افغان قناعت او اميدواري د پشگتنو ايمان پر واحد رب بولي او دا د پشگتنو / افغانانو د سرشگندنيگ د سمبول په توكگه د نورو منلو ته وؤانديگ كوي او پشگتون افغان ته د يو نه ويگريگدونكي انسان په توكگه داسيگ أاأمن اوسيگدلو زيرى وركوي:

" .... پشگتانه په ديگ خبره ايمان لري، چيگ كگتگه او تاوان، عزت او ذلت هر خگه د خداى (ج) نه دي، بيگ د ده له اراديگ نه هيگخگوك هيگخگ نه شي كولى؛ نو، حگكه پشگتو كيگ ويره نشته او پشگتانه نه ويگريگإي" [مخ 24].

محمد كگل بابا پشگتو ته نه يوازيگ د وكگؤو د پوهولو او راپوهولو د وسيليگ په توكگه درنشگت وركؤى، بلكيگ د تگولنيزو اؤيكو قانون يا پشگتونواله ييگ هم بولي.

".... پشگتانه د پشگتو اطلاق يوازيگ پر هغيگ خگركگنديگ ژبيگ، چيگ دوى پريگ كؤيإي نه كوي، بلكيگ د پشگتنو په وؤانديگ د پشگتو معنا او مفهوم د ژبيگ، دود او دستور او د دوى پر درستو ولسي خصايلو، خصايصو، صفاتو او مزاياوو شامل دي، چيگ وروستيو ته (پشگتونواله) هم وايي ...؛ حگكه، چيگ پشگتو، پشگتو منل، پشگتو ويل، پشگتو كول او پشگو چلول دي...) همدا وجه ده، چيگ محمد كگل مومند بابا د پشگتو، پشگتونوالة او پشگتون بيگلول، له يو بل د پشگتون نيمكگؤتيا او حتى د پشگتون په نيشت حسابول بولي او وايي چيگ : "پشگتو د پشگتنو تفكرات، تخيلات، ذوق او هر خگه سره يو شانته او يو كوي"، وروري، خواخوإي، مهرباني او شگيگكگنگه پشگتو ده. روغه، ننواتيگ، درنشگت، شگه نيت، سپيگخگلتوب، پوهه او خدمت د پشگتون سره تؤل شوى. صبر، حوصله او زغم هم ورته پشگتو ده.

لوتگ، غلا، خيانت، تگكگي، ظلم او مظلوميت پشگتو، پشگتون او پشگتونواله نه شي كگنگل كيگدلاى. په پاى كيگ بابا په پوره تگينكگار پشگتون د ملت د نظام او اداريگ خپلولو ته رابولي، په جركگيگ، مشرة، خپلوة او د كگاونأيتوب د حق پر پگيگژندلو ورته تگينكگا كوي او خپل ژور فكر په لانديگ توكگه راخگركگندوي.

د مشرانو احترام د كشرانو قدر او عزت په وؤو مهرباني او شفقت، د هغوى روزنه، پر هغوى د هر پشگتانه پاملرنه، دا تگول په پشگتو سره كيگإي. بابا د ملت ، حكومت او دولت جوؤونيگ ته لاندينيگ سياسي اصل غوره بولي او تگينكگار پريگ كوي.

..... پشگتو كيگ كشران د مشرانو لپاره او ولس د حكومت لپاره نه دي، بلكيگ مشران د كشرانو لپاره او حكومت د ولس لپاره دى.

د دوى موقعيت او احترام د پشگتنو په ستركگو كيگ د دوى د خدمت په تناسب دى [مخ27]؛ حگكه، چيگ " .... پشگتانه په پشگتو سره يو د بل باباكگان، داداكگان، كاكا كگان، ماماكگان، لالاكگان، ناناكگان، ورونگه، زامن چوچي او بچي دي او پشگتنيگ هم په پشگتو سره د هر پشگتانه، ببة، اناويگ، اديگ كگانيگ، ترينديگ توؤة، خوينديگ، خوركة، لونگيگ، لوركة، چوچة او بچة دي"

د بابا د ملي يدايشگت "دنظري بنستگونه، پشگتو، هيگواد، پشگتونولة او پشگتون دى او دا هر خگه د حكومت او دولت په ساتنيگ او د مشر تابه په غوره كولو كيگ ويني.

د بابا حكم دى چيگ :

پشگتو د سمو مشرانو مننه ده

پشگتو د خاينو مشرانو رتگنه ده

خلاصى او نجات په پشگتو كيگ دى

[د لنأكة پشگتو ... مخ 28 محمد كگل بابا]

د بابا د پشگتون / افغان د تگولنيگ غوشگتنه او پوشگتنه د كوميگ خيالي هخگيگ هيگنداره نه ده، بلكيگ دا د بابا د زؤه، فكر او عقل د حق غوشگتنه او پالنه ده، چيگ په تاريخي اساس ييگ د افغان / پشگتون تگولنه كيگ عملاً د پوشگتنيگ او غوشگتنيگ خنأونه لريگ كؤي دي. خگه، چيگ پشگتو وه، ده او، وي به، بابا ترسره كؤيگ او خگه، چيگ "بيگ پشگتوكگي" زيإوي د هغيگ سره ييگ د مبارزيگ د دوام په لارو چارو هم پوهولي يو؛ حگكه نو د ديگ حق لرو، چيگ ووايو: د افغانستان تاريخي، فرهنكگي، سياسي او جغرافياوي موجوديت به بيگ د ده له يادونيگ، پيگژندنيگ او وياؤنيگ نيمكگؤى وي.

 

پشگتو سمه عقيده ده، پشگتو ايمانداري ده، پشگتو پر مسلمانة تگينكگيگدل دي  او پشگتو سعادت ده ورغلى سمه- سيخه لاره ده.

محمد كگل خان مومند بابا

 
 
سوداګريزې خبرتياوې

 
نوې لیکنې
 
پېښې،اندېښنې اوڅرګندونې