Thursday, 25 May, 2017
 
 
  • دغزني د نجونو په ښوونځي کې ‎ چاودنه شوې
  • دطالبانود قلعه زال ولسوال وژل شوى
  • ټرمپ اوغني په سعودي کې سره وکتل
  • دلوگريوديني عالم وژل شوى
  • طالبانو په زابل کې ٢٥ پوليس وژلي دي
  • دننگرهار په غني خيلو کې ٥ پوليس وژل شوي دي
د محمد ګل بابا په باب دې
د سالم ضمیر خاوندان قضاوت وکړي
 

عبدالروف قتيل خوإيانگى
 

د محمد كگل بابا په باب ديگ
د سالم ضمير خاوندان قضاوت وكؤي

 د افغانستان واقعي وطن پالونكي هغه د وياؤ هسكيگ شمليگ دي، چيگ د افغان په نامه افتخار كوي او واقعيتونه لكه خگنكگه چيگ د دوى تر ستركگو تيگر شويدي په پوره ايماندارة او امانتدارة ييگ په هماغه شان وؤانديگ كوي. داسيگ هيگخگكله نه كوي، چيگ د تبعيض او تعصب لـه مخه د افغان د كليميگ په وؤانديگ په قوسينو كيگ (پشتونها) وليكي او د خپل قوميت د پيگژندنيگ په باره كيگ افغان ليكي او افغاني كليمه چيگ د توپير، تبعيض او تعصب لـه بوي نه أكه ده، نه استعمالوي لـه دغو هيگواد پالو خگخه يو د "خاطرات هشتاد سال زندكگى يك افغان" د كتاب ليكونكى محترم "امير الدين شنسب" دى. چيگ په 1278 ش كال ييگ په كابل كيگ دنيا ته ستركگيگ پرانستيگ دي. نوموؤي د ميرزا شمس الدين چيگ په "ميرزاى چهار اسياب" مشهور دى زوى دى.

زمونإ په هيگواد كيگ تر 1289 ش كال پوريگ مدرن او عصري شگوونحگى نه وْ ماشومانو په هر حگاى كيگ د جوماتونو لـه امامانو سره درس وايه. امير الدين هم دوه كاله د كابل د قصاب كوخگيگ په جومات كيگ درس ولوست. نوموؤي د حبيبي په شگوونحگي كيگ چيگ هغه خت په "باغ چرم كگر" كيگ وْ شامل شو او كله چيگ دغه شگوونحگى له هغه حگايه د شهرارا باغ ته وليگإديدله شگوونحگي خگخه فارغ شو. لوؤى زده كؤيگ ييگ په جرمني كيگ سرته رسولي او د انجنيرة له ديپلوم اخستلو وروسته هيگواد ته راستون شو او په بيگلو بيگلو دولتي چارو بوخت شو. ده لكه خگنكگه چيگ په خپلو دولتي چارو كيگ ييگ لـه صداقت خگخه كار اخيست او په پوره صداقت ييگ خپله دنده سرته رسوله. ژبه كله هم د چا د زؤه د خوشحاله كولو لپاره په دروغو نه ده شگورولى.

كله، چيگ امير الدين شنسب د پل خمري د نساجة په شركت كيگ كار كاوه د ستر پشگتون محمد كگل خان مومند بابا په باره كيگ د خپل كتاب "خاطرات هشتاد سال زندكگى يك افغان" په 205 او 206 مخ كيگ ليكي: "پس از فوت نائب الحكومه شير خان مرحوم محمد كگل خان به رياست تنظيمه در قطغن مقرر كگرديده بود او مركز ولايت را از كندز در بغلان ا نتقال داد و باروى كار اّمدن اّن هم صنايع و فعاليت هاى وارداتى و صادراتى در شمال كشور ايجاب شاهراى خوب ترانزيتى را ميكرد و حكومت تصمي كگرفته بود. سرك كابل قندوز را يك شاهراه درجه اول بسازد مشكلات ترانسپورتى حل كگردد.

سرك ها در كشور عموماً خامه و خراب بودند و روز بروز خرابتر شده ميرفتند! كگر چه بيكگار قانوناً منع بودباوجود اّن ترميمات و ريكگ اندازى سركها بالاى مردم بصورت بيكگار كرده ميشد كه باعث خساره و زحمت اهالى ميكگرديد.

محمد كگل خان اين كار را نميكرد تا جائيكه بودجه مديريت فوايد عامه كفايت ترميمات وريكگ اندازى سركها را ميكرد ان كار را با تاديه نقدى اجرا ميكرد. در غير اّن چون بودجه كفايت اّن را نه ميكرد سركها خرابتر شده ميرفت.

محمد كگل خان كه شخصى نيك و ملى بود چاپلوسى و تظاهرى نميكرد."

امير الدين شنسب د يوه واقع بين افغان په حيث حقايق لكه خگنكگه چيگ وو هغسيگ بيانول د معترضينو د ناوؤو تبليغاتو تر اغيزيگ لانديگ نه راته رشگتيا ييگ ويل او حقايق ييگ په خپله بنگه خگركگندول. دى خپليگ ليكنيگ ته دوام وركوي او د محمد كگل بابا په باره كيگ ليكي :

"محمد كگل خان براى اجراى بعضى كار ها در پل خمرى اّمده مهمان نساجى بود و در كلوب نساجى مى بود من ميخواستم در يك وقت مناسب بهمرايش بالاى قبايل سرحد اّزاد مفصل مذاكره كنم.

يك شب بعد از نان در سالون كلوپ كه چند تن از مديران شركت و مدير
 

شفر ولايت هم حاضر بودند و مجلس صحبت كگرم بود من هم وقت را غنيمت دانسته مذاكره خود را بالاى افغان هاى اّنطرف خط ديورند با رئيس تنظيميه اّغاز كرده كگفتم رئيس صاحب شما يك تن از بزركگان كشور هستيد و دايم امور مهم مملكت را بعهده داشتيد و داريد و بزركگان قوم مهمند ميباشيد نظريه شما درباره افغانهاى اّن طرف خط منحوس ديورند چيست؟ ما نميتوانم اّن پشتونهاى اصيل را از خود بسازيم عوض انكگشتها يك مشت شويم.

او كگفت انها را انكگليسها پول زياد ميدهد و رشوت خور ساخته اند ما قادر نيستيم به اّنها پول زياد تر بدهيم كه از ما شوند كگفتم خيرانها را به پول از خود ساختن ارزش هم ندارد پول كه براى شان نرسيد دوستى هم از بين ميرود اكگر ما با ايشان از طريق قومى، كولتورى، تاريخى و تبليغات اسلامى برادرى و برابرى پيش اّمد نمائيم، كگمان مى كنم نتيجه خوب تر بدست خواهد اّمد اّنها همه رشوت خور نخواهند بود چند چهار كلاه رشوت خور در اقليت اند اكگر ما براى اين غايه و حرام با ايشان بتماس اّمده رفت و اّمد قايم كنيم و اّنها ما به وطن خود دعوت كنيم ممكن به مرورزمان به نتيجه مثبت برسيم. او از اظهار حقيقت خوددارى ميكرد و من به صحبت خود او را مجبور مى ساختم كه واضح تر صحبت كند مجبور شده كگفت: برادر اّنها از ما تعليم يافته اند در مقابل ارزو و هوس ما ميكگويند ما اّزاديم و ا ز حقوق بشر برخورداريم. هر چه بنويسيم و اظهار حقيقت كنيم اّزاد يم، ماليه نميدهيم، كاربيكگارى نداريم، به عسكرى جلب نميشويم با شما كه يكجا شويم تمامى حقوق بشرى خود را از دست ميدهيم كه براى ما قابل قبول نيست.

كگفتم : اكگر ما با ايشان تا اين حد برسيم موضوع مرام ما حل ميشود او با تعجب پرسيد اين امر ناممكن په عقيده تان چطور حل شدنى است؟ كگفتم با اصطلاح چه كارد به تربوز و يا چه تربوز بكارد نتيجه يك چيز ا ست.

با كگذشت رژيم شاهى و خاندانى ميكگويم برادران شما چيز ها يرا كه
ياداورى كرديد بماندهيد اّنها را ما به شما ميدهيم مقصد كه يك مشت شويم.  از شنيدن كگفتار من سراسيمه شده باشاره سر و تغيير چهره به من افهام كرد با خبر خطر در قفاست ديكگر چيزى نكگفت. فهميدم كه مدير شعر او مخبر صدارت بود من كه ما بين هر دو حايل بودم مدير شفر اشاره سر محمد كگل خان را نديده كگفت : من با تائيد اظهارات رئيس صاحب ميكگويم كه اكگر اّنها با مايكى شوند درين قحط الرجالى كه داريم انجا را عوض خوب خراب خواهيم كرد ما براى چند حكومتى و علاقدارى چند نفر حاكم و علاقدار نداريم انجا ها را چطور اداره خواهيم كرد.

ما بافهم اينكه او مخبر بود از كگفتار بيگ معنى او عصبى كگشته كگفتم اغامن با شما هم عقيده نيستم نه اينكه ما چند حاكم و علاقدار نداريم. برخلاف ما چندين مليون نفوس داريم كه ميتوانم از بين شان هزاران اشخاص براى پوستهاى بالاتر و مهم تر از حكومتى و علاقدارى انتخاب نمائيم چيز يكه است اعتماد و موقع دادن بكار است ويكگانه راه تربيه رسانيدن شخصيت ها براى اداره كشور ميباشد اكگر شما حقيقتاً براى چنين وظايف جزيى نفر پيدا كرده نميتوانيد پس حيف بحال اين مملكت خداداد كه شما اين را خراب ميكنيد بكگذاريد ديكگران مملكت اداره و اّباد نمايد.

محترم شنسب د خپل كتاب په 214 مخ كيگ د وزير محمد كگل خان مومند د سپيخگلتيا او په قانونى اوامرو د پابندة په باره كيگ په پوره ايماندارة او د قلم عفت او پاكة ته په درناوي ليكي :

"وضعيت سركها عموماً در كشور و سرك كابل، قندوز خصوصاً بسيار خراب بودهر وقت يك شخص بزركگ از كابل يكدام سخت سفر ميكرد. نائب الحكومه و حاكمان مناطق راه قبل از حركت اّن شخص هر كدام حصه سرك خود را بالاى مردم غريب و بيگچاره ترميم و ريكگ اندازى ميكردند.

حتى حكومات و چار كلاه هاى قوم از جلب مردم جيب ها را هم پرميساختند. چون بيكگار قانوناً منع بود و از جانب ديكگر در بودجه پول نبود كه از ّن كارها با تاديه نقدى ميشد حكومات مجبور ميبوند اّن كار ها را براى خوشى شخصيت هاى بزركگ بصورت بيكگار بالاى مردم بكنند.

مكگر محمد كگل خان رئيس تنظيميه اّن كار را نميكرد تا جائيكه بودجه مديريت فوايد عامه كگنجايش داشت با تاديه اجرت اّن كار را ميكرد و در غير اّن سرك ها خرابتر شده ميرفت. او اين كار راحتى در وقت رسيدن كابينه هاشم خان نكرد تا همه ميديدند و چاره اساسى ميكردند."

محترم شنسب د خپل كتاب په 215 مخ كيگ زياتوى چيگ :

"صدراعظم و اعضاى كابينه اش كه از كابل روانه شده شب را در هوتل دواب كگذشتانده بودند چون راه خوب بودهم به راحت رسيده بودند فرداى اّن كه طرف پل خمرى در اّن بيگ راهى خراب روانه شده بودند پس از كگذشت ساعت ها در اّن راه خراب مانده و كوفته به پل خمرى رسيدند كه همه از خرابى سرك حصه ولايت قطغن و شخص محمد كگل خا ن شكايت ميكردند كه اكثراً شخصى و غرض اّلود بود. چون حجم ترانسپورت صادراتى و وارداتى كشور در وقت جنكگ دوم جهانى به سمت شمال از طريق روس شوروى تمركز يافته بود اّن سرك خامه طاقت اّن موتر هاى كگران وزنى را نداشته خراب شده بودند چنانچه خود حكومت از ضروريات دانسته بود كه اّن را يك شاهراه درجه اول ترانزيتى در سه سال سازد رحيم الله خان وزير فوايد عامه پس ا ز كمى استراحت هيئت مهندسين سروى سرك پلخمرى، قندوز را به نزد خود در كلوپ جمع كرد و با اّنها بالاى سرك ترانزيتى كابل، قندوز بحث و مذاكره نمود مهندسين راپورت كار سروى سرك پل خمرى، قندوز را كه ساخته بودند به عرض رسانند كه با وسايل دست داشته وزارت طبق پروكگراميكه ساخته اند اين كار در سه سال تمام ميشد. وزير فوايد عامه به پروكگرام كار مهندسين خود موافقه نكرده باّنها هدايت داد پروكگرامى بسازند كه سرك كابل- قندوز در مدت سه سال تكميل شود چرا كه او وعده داده بود. مهندسين مفصل معلومات دادند. كه اين كار ناممكن است چرا كه سروى پل خمرى، كابل شده است كه پروكگرام كار سنجيده شود تا اين كار سروى نشود حتى مدت كار اّن تعيين شده نميتواند. خود سروى اين كار يكسال بكاردارد و اصرار ميكردند كه محض سرك پلخمرى، قندوز بروى پروكگرام مرتبه در سه سال ساخته شده ميتوانست."

محترم امير الدين شنسب د يوه مسلمان او حقپال انسان په توكگه د خپل كتاب په 216 مخ كيگ ليكي :

"فاير يكه قندوز بغلان بصورت طمطمراق افتتاح شد روز ديكگر اّن مجلس وزرا با شمول محمد كگل خان در پلخمرى داير كگرديده بود مطرح بحث موضوع سرك كابل قندوز بود كه ميبائيست بزود ترين وقت شروع ميشد چون پيش نهاد وزارت فوايد عامه در مجلس موجود بود كه سرك در سه سال ساخته ميشد. مجلس كار اّن را در سه كگروپ تحت اثر محمد كگل خان باين ترتيب كه كگروپ اول از پلخمرى كلا جانب قندوز و كگروپ دوم از پلخمرى جانب كابل و كگروپ سوز از كابل جانب پل خمرى فورى شروع به كار ميكردند و سرك را در مدت سه سال قرار وعده رحيم الله خان وزير فوايد عامه تمام ميكردند.

وزير محمد كگل خان كه شخص عملى با تجربه بود و پوره خودش ميدانست كه اّن كار به نسبت مشكلات ادارى، فنى و پولى و فاقد پرسونل فنى در مدت سه سال ناممكن بود استفاده جو و جاه طلب هم نبود با اظهار اّن همه دلايل و ناممكن بودن اّن كار در سه سال، اّن وظيفه را قبول نكرد و معذرت طلبيد.

مجلس كه ميخواست حتمى اّن وظيفه را هر طور ميشد بالايش بقبول اند به او صلاحيت عام و تام ادارى، بودجوى و همه امور اّن كار را قايل شد، باوجود اّن چون او، ان كار را ناممكن ميدانست و وعده ووعيد ها را محض روى كاغذ فكر ميكرد عذر مريضى و نا توانى را پيش كرده واضح كگفت،من امتحان خود را تير كرده ام بهتر است براى اين كار مهم يك شخص جوان تروتوانا تر را انتخاب كنيد كه او هم امتحان خود را بدهد.

با اظهار اّخرين محمد كگل خان مجلس بدون رسيدن به نتيجه ختم شد و محمد كگل خان طرف مركز خود بغلان حركت كرد، او كه رفت هر كدام تبصره ها كردند و ميرزا محمد خان وزير ماليه واضح و پوست كنده كگفت: محمد كگل خان محض از بودجه رياست تنظيمه استفاده ميكند دلش كار نميشود و كار سرك را خود وزير فوايد عامه قرار پشنهاد خود از طريق وزارت خود بدست اجراء بكگيرد.

بعد فيصله بر اّن شد كه رحيم الله خان وزير فوايد عامه خودش اّن كار را بكند. طبق پروكگرام و وعده خودش اّن سرك ترانزيتي كابل، قندوز را در سه سالى ميساخت. رحيم الله خان وزير فوايد عامه از مذاكره با مهندسين خود پوره باخبر بود كه اّن فيصله مجلس و وعده خودش كار ناممكن بود با فهم اّن او اّن وظيفه ناممكن را بخوشى قبول كرد چرا كه او ميدانست در دستكگاه فاسد شان هر چيز فراموش شدنى بود باز خواست درك نداشت مكافات و مجازات نبود اّرزوى  او خوشى و رضائيت اّنى و توصيف صدراعظم و همكارانش بود.

فرد اى ان روز صدر اعظم ورفقايش بزيارت روضه مبارك به مزار، رفتند و رحيم الله خان به فعاليت ظاهرى در پل خمرى ماند و بوزارت فوايد امه هدايت تيلفونى داد كه بصورت فورى ماشين هاى سركسازى و اّلات از هر قبيل خصوصاً موترهاى لارى را از هر جا دستكگير كنند به پل خمرى نقل بدهند و مدير فوايد عامه ولايت قطعن دستور داد كه همه سنكگهاى لشم دريابى را كه در لب سرك و سينه تپه ها در هر جا افتاده اند تا اّخر سرك جمع كنند.

سرك در مقابل اّقامتكگاه صدر اعظم و وزيران در اّن طرف دريا بود و سنكگهاى جمع شده بروز رسيدن صدر اعظم با موترها لارى در چند مترى بالاى سرك نقل داده ميشد كه فعاليت وزير فوايد عامه ظاهر ميشد و بطريق ارزان تر و سهل تر سنكگها از جاى ثانى به لب سرك لول داده ميشدند ضرورت لارى و مصرف ديزل و پطرول نبود.

وزير باز مهندسين را به كلوپ جمع كرده فيصله كابينه را بانها ابلاغ كرد كه سرك كابل، پلخمري در سه سال ميباليست ساخته ميشد. و هدايت داد كه فوراً كار شروع ميشد و باّنها كگفت : اكگر ضرورت شود ا و ميتواند تا اندازه بيست هزار نفر را بالاى كار حاضر كنند.

مهندسين از ابلاغيه وزير به تعجب افتاده اظهار كردند ه ما چند روز قبل بعرض رسانده بوديم كه اين كار ممكن نيست بيست هزار نفر درا دوا نميكند براى اين كار بزركگ وسايل تخنيكي و پرسونل فنى زياد بكار است و از همه اول سروى سرك بايد شود كه اين تنها يك سال بكار دارد.

اّنها متفقاً اظهار كردند اين كار ناممكن است. وقت اّن بعد از اكمال سروى سرك تعيين شده ميتواند. سرك پل خمري، قندوز در سه سال باوسايل دست داشته شده ميتواند. وزير باّنها هدايت داد كه سرك پل خمرى، قندوز را شروع نمايند.

ده موتر لارى، دو عراده رول سرك و يك عراده رول شنكگل كگوسفنداز كابل رسيد و كندن سرك از بازار پل خمرى الى داشهاى خشت پخته شركت به طول تقريباً سه صد متر طرف بغلا ن شروع كگرديد و نفر زياد براى جمع كردن سنكگ دريا يى در سينه تپه ها تقسيم شدند كه سنكگها را جا بجا كوت ميكردند تا بروز معين ذريعه لارى ها به لب سرك نقل داده ميشدند اكگر اّن كار براى تظاهر يكروز نميبود اّن سنكگها بالول دادن به لب سرك جمع ميشدند كه ضرورت موتر و مصرف نبود.

از مهمانخانه كه صدر اعظم و وزيران در انجا سكونت داشتند منطقه كار و فعاليت لارى ها و نفر كار در تبه بخوبى ديده ميشد. در روز رسيدن مهمانان به پل خمرى مزدكاران و لارى ها در هر حصه شروع به فعاليت كرد بودند. لارى ها بودند كه در سينه تپه ها غرش كنان بالا و پائين ميرقند و سنكگهاى جمع شده را در چند مترى در لب سرك ميرسانند و نفر كار شان مثل مورچه به هر طرف در حركت بودند. صدر اعظم و وزيرا ن كه رسيدند و از مهمانخانه ان پرده سينمائى را تماشا كردند خوش بودند.

ميرزا محمد خان كه از تعريف خلاصى نداشت ميكگفت شما فعاليت را ملاحظه كنيد ميكگويند كار نميشود اكگر شخصى بخواهد كار كند اين قسم شده ميتواند و محمد كگل خان كه نمى خواهد كار كند نزدش هر چيز ناممكن  است.

وقتيكه همه وزيران به شمول صدر اعظم از تعريف و توصيف وزير فوايد عامه كه در حقيقت همه كار او دروغ، عوام قريبى و خيانت كارى بود خلاص شده بودند او در حضور من كه از همه چيز باخبر بودم و ميدانستم كه حتى سروى سرك كابل، قندوز شده بود برفقاى كابينه و صدر اعظم اطمينان داد كه به همين فعاليت ها كه كار ميشود سرك كابل، قندوز در سه سال تمام ميشود. وقتيكه مقدرات خلق و كشور بدست اّن چنان ا شخاص فاسد، استفاده جود، خاين و دروغ كگو باشد بايد در دنيا پس مانده ترين كشور باشد كه است. اّن همه بزركگان مملكت كه مقدرات عام و تام توده غريب و بيچاره را بدست پر اقتدار خود داشتند از وعده و وعيد هاى غير حقيقت رحيم ا لله خان خوش و راضى بودند و خود رحيم الله خان كه ممكن چندين چالاكيهاى ديكگر را تير كرده بود و ميدانست كه در اّن دستكگاه فاسد شان هر چيز زود از ياد رفتنى بود از وعده ها و ويد هاى دروغ خود خوش و راضى بود د رنتيجه رياست تنظيمه و محمد كگل خان برطرف كگرديد.

كار سرك كابل، قندوز از پل خمرى جانب قندوز در طول سه صد متر شروع شده بود. پس از سه ماه كار بالاى اّن يك حصه اّن در حدود يكصد و چند متر اّن براى قيرريزى اّماده شده با مصرف در حدود دو ميليون افغانى بدون معاشات و مصارفات اسعارى كه شده بودجه سرك تمام و كار اّن معطل شد. وقت زياد كگذشت و ماشين و اّلات در هر كجا مانده بود ماند تغيير و تبديل در كابينه پيش شده. روزى اقاى محمد اكرام خان معين وزارت فوايد عامه به پل خمرى اّمده بود و بمدير فوايد عامه هدايت داد سنكگهاى درياى جمع شده را در باقيمانده سرك كه كنده شده بود كار كرده با جغل و ريكگ اّنرا هموار كند خلاص.

او هغه ساما ن اّلات چيگ د بيت المال په ميليونونو افغانة پريگ لكگيدليگ ويگ لـه سره معلوم نه شول چيگ خگه او چيگريگ لاؤل. كوم شى چيگ د پشگتنو هسكيگ شمليگ ستر پشگتون محمد كگل بابا ييگ اتگكل كؤى وْ هماغسيگ وشول خو بيگ مغزى كابينيگ ييگ تصور قدر نه شو كولى او د تخريب په توكگه ييگ په دغه سپيگخگلي انسان پوريگ د اوسنيو حرام نمكو په شان راز راز تگاپيگ ولكگوليگ، افسوس او بيا هم افسوس چيگ دغه د اريائيانو خوإ او سپيخگلى هيگواد د خگه راز هيگواد پلورونكو په شان چيگ خپل هيگواد ييگ تش د چاى د پياليگ په بيه چيگ "چاى ناخورده جنكگ نميشه" له لاسه وركؤ، لاس ته ورغى. په تيگره بيا شريف فايض چيگ همدا اوس د افغان ملت وينيگ خگشگي او د ملت هسكيگ شمليگ په راز راز  نومونه يادوي او ملنأيگ ورپوريگ وهي. د چا په ركگونو كيگ چيگ د بخارا وينه جريان لري د هغو په زؤونو كيگ به هيگخگكله له افغانستان او افغانانو سره مينه پيدا نه شي او نه به ورته كله د ورورة غيگإه خلاصه كؤي. دغو هيگواد پلورونكو په نويگ دسيسه لاس پوريگ كؤى او هغه دا چيگ دغه كور به شوى ميلمانه اوس د افغان په نامه شرميإي او په پوره سپين ستركگة وايي چيگ "ما افغان نى بلكيگ افغانستانى ايم" له افغاني فرهنكگ نه د پردة شويگ أليگ لاسپوخگي دغه خبره په أيگر جرئت په هغه غونأه كيگ كوي چيگ د "ملي وحدت" لپاره جوؤه شويگ وه. په دوى كيگ ييگ يو لطيف پدرام وْ چيگ حگان ييگ د افغانستان او افغانانو مشر تابه ته كانديد كؤى او غواؤي چيگ جمهور رئيس شى خو دغه لـه خپل ملي هويت خگخه پردى شوى په ديگ سر نه خلاصوي چيگ: "كله چيگ خگوك ملي هويت او ملي صبغه ونه لري" د هغه ملت "افغان ملت" مشر  تابه او جمهوري رياست ته حگان خگنكگه كانديدوي؟ دى د ده د خپل ضد افغاني اظهار له مخه د افغانانو د مشرتابه وؤ نه دى او خپله كانديدي په خپله تر سوال لانديگ راولي.

دا أيگره د حيرانة او تعجب خبره ده، چيگ د بن په جركگيگ كيگ پرديو راته د حكومت مشر وتگاكه، نورو راته كابينه وتگاكله او نور مو په سرنوشت لوبيگ كوي. په همديگ كابينه كيگ لـه افغان ملت نه پردي شوي داسيگ اشخاص موجود دي، چيگ د افغان ملت په هسكو شملو او سپيخگلو شخصيتونو داسيگ تورونه ولكگوى چيگ كه د چا په ركگونو كيگ د افغان او افغانستاني وينه چليإي ضمير او وجدان به ييگ (كه ويى لري) دغه راز كمترة او كهترة ته غاؤه ونه نيسي. تاسيگ وكگورئ چيگ د لوؤو زده كؤو وزير جناب شريف فايض د افغانانو په وياؤ او افتخار خگه راز تورونه لكگوي.

ده په خپل كتاب كيگ چيگ درو تنو په كگأه ليكلى دى د ستر پشگتون محمد كگل مومند بابا په باره كيگ د خپل انسانيت معيار د غلام محمد غبار د خبرو په اتكا وؤانديگ كؤيدى.

شريف فايض د غبار د كتاب نه په اقتباسونو او نقل قولونو سربيره په خپلو ليكنو كيگ په كوم پاراكگراف كيگ كله چيگ د ناوؤه ويلو حگاى رارسيإي كه حگاى ييگ وي او كه نه وي مومند بابا په كيگ ياد كؤى او د ده دروند مقام ته ييگ سپكاوى كؤى دى. فايض په خپله ليكنه خپل پشگتون ضد هويت په أاكگه شگودلى او د ده كينه او حسد په كيگ لـه ورايه شگكاري. او كه نه نو كندوز او بلخ كيگ پشگتنو ته حگمكيگ وركول لـه يويگ خوا د ملي ورورولة د تعميم لپاره د پشگتنو حگاى په حگاى كول دي خو ستر هدف ييگ د هيگواد اّبادول دي حگكه چيگ د كندوز حگنكگلونه د مياشو او يإو نه أك مركزونه وو، چيگ د پشگتنو له تور حگنو متگو پرته بل چا دا حگنكگلونه د كر كرونديگ په حگمكو نه شو بدلولى، همدغه پشگتانه وو چيگ لـه يويگ خوا ييگ د لاسونو لـه تنگاكو خگخه وينيگ بهيدلى او له بليگ خوا به ييگ په همدغو لاسونو حگنكگلونه وهل او حگمكيگ كرونديگ ته جوؤوليگ، كه پشگتانه نه واى كندوز په هماغسيگ لـه حگنكگلونو أكه سيمه واى حگكه چيگ ازبكانو خو "چاى ناخورده" هيگخگ كار ته زؤه نه شگه كاوه او له ديگ كبله ييگ بخارا او د هغيگ سيميگ نور حگايونه له لاسه وركؤل او د مهاجرو په توكگه ييگ افغانستان ته مخه كؤه. چيگ له كندوز خگخه د قزاقي كورنيو فزاقستان ته كوچيگدل ييگ روشگانه ثبوت دى. كه پشگتانه ورغلي خو د افغانستان له نورو ولاياتو ورغلي د دوى په شان خو له بخارا او سمرقند او د ازبكستان له نورو سيمو خگخه نه دي راغلي چيگ اوس د شريف فايض زؤه ورته أك دى او له سؤيتوب نه په وتلو الفاظو ييگ يادوي. تاسيگ وكگورئ هغه وخت چيگ محمد كگل مومند بابا خاورو ته وسپارل شو د محترم قدرت الله حداد فرهاد د مقاليگ په حواله خگو تنه چيگ غتگيگ غتگيگ چپتنيگ ييگ اغوستيگ ويگ  ازبكان او تركمن و په منأو راغلى و په اوچت اواز ييگ وويل : "خدا محمد كگل خانه بيامرزد بما بسيار خدمت كرده بود اولاد ما دعا كگوى اوست"

كه نوموؤى زمونإ د هيگواد د ازبكانو پورتنى خبريگ له "ملي بيگ كفايتة" خگخه پرته خپل ضمير او وجدان ته وسپاري او بيا خپله نظريه خگركگنده كؤي، كيداى شي چيگ لإ تر لإه د محمد كگل بابا په باره كيگ خپله كينه او حسد په صداقت ويلو بدله كؤي او د انسانيت د اظهار مطابق خگركگندونه وكؤي.

وكگورئ د محمد كگل مومند بابا زيركة او كياست ته. ديگ چيگ كله په كندهار كيگ تنظيميه رئيس و. د يويگ پيگشگيگ په باره كيگ ارواشگاد خادم صاحب په خپل كتاب نوى رنگا كيگ تر "يو ليسى ابتكار" لانديگ ليكي:

"وايي چيگ يو وخت يو مخور سؤى د هيگواد يو لوى حاكم ته راغى ويل ييگ صاحب زه پتگ عرض لرم. حاكم ورسره په پرده كيگ شو، عارض ورته خپل كيفيت داسيگ ووايه چيگ دوه شپيگ او ورحگيگ كيگإي چيگ شگحگه  ميگ وركه ده. په هيگخگ چاره ييگ نه پوهيگإم د شرم خبره ده چا ته اظهار هم نه شم كولى.

حاكم ورته وويل : د شگحگيگ سره ديگ كگوزران خگنكگه وْ؟ هغه وويل شگه وْ.

حاكم : كله ديگ واده كؤيگ ده؟

عارض : له يوه كال زياته موده نه ده شويگ. په أيگر شوق او أيگر دولت ميگ كور ته راوستيگ وه.

حاكم : كالي او كگانگه خو ديگ ورته كول.

عارض : هو صاحب له هيگخگ شي خگخه په احتياج كيگ نه وه.

حاكم : ما ته د شگحگيگ د كالو او كگانگيگ سياه راكولى شيگ؟

عارض : هو صاحب.

حاكم : زه غواؤم چيگ تاسيگ كره ولاؤ شم.

عارض : شگه ده صاحب.

(دواؤه لاؤه كور ته)

حاكم : اجازه ده چيگ زه د شگحگيگ د كالو صندوق بيرته كؤم؟

عارض : هو صاحب تاسو احتيار لرئ.

حاكم : خپله سياه د كاليو سره يو په يو تطبيق كؤه. فقط يو كميس ييگ په كيگ وموند چيگ په سياه كيگ نه وْ راغلى. حاكم دغه كميس د حگانه سره راواخيست او راروان شو، سؤي ته ييگ وويل چيگ ما ته دريگ ورحگيگ مهلت راكؤه.

حاكم چيگ كور ته راغئ د شگار تگول خياطان ييگ راوغوشگتل ويل ييگ زه د كور دپاره دغسيگ يو كميس كگنأم، خگوك ييگ كگنألى شي؟ له دغه  منحگه يو كگنأونكى وويل: صاحب زه ييگ كگنألى شم؟  او دا كميس هم ما كگنألى دى.

حاكم وويل: چا ته ديگ كگنألى وْ؟ ده وويل فلاني منصبدار ته !

حاكم كگنأونكي رخصت كؤل، راغى تيلفون ته او پوشگتنه ييگ وكؤه، چيگ فلانى منصبدار چيگرته دى؟ ورته وويل شوو چيگ دريگ (ورحگيگ) كيگإي چيگ هغه فلاني حگاى ته بدل شوى، تللى دى، حاكم فوراً د هماغه حگاى لوى منصبدار اّمر ته په تيلفون كيگ وويل، سبا تر همديگ وخته پوريگ ديگ فوراً د دغه سؤي په كور كلكه پهره ودرول شي چيگ نه خگو ورنه ووحگي او نه ورته خگوك ورننوحگي.

حاكم دستي په موتگر كيگ سپور شو او هغه خوا ته ورروان شو، د وركيگ شويگ شگحگيگ ميگؤه ييگ هم حگان سره واخيست چيگ ورغى او كور ييگ تالاشي كؤ. شگگحگه ورنه راووته.

وايي چيگ حاكم سوچه افغان و او د افغاني ناموس او رواياتو د حفظ او ساتلو دپاره ييگ دواؤو ته شرعي سزا وركؤه.

(اوس بايد ووايو چيگ دغه سوچه افغان حاكم مرحوم محمد كگل خان مومند وْ. هغه هغه وخت په كندهار كيگ تنظيمه رئيس وْ)

يو سؤى چيگ دغومره د خپلو هيگواد والو د ننكگ او ناموس حافظ وي ايا هغه ته د هغو تورونو منسوبول لار لري چيگ يو شميگر بدبينان او حا سدان ييگ پريگ تورن كوي نه او هيگخگ كله.

پشگتو خورا كگران امانت دى، چيگ د نيكونو نه راپاتيگ ده او زمونإ د نيكونو وصيت دى، چيگ بايد دغه امانت د درست ولس د كگتگيگ او فايديگ لپاره بيگ لـه خيانته خپلو زامنو، نمسو، كؤوسو، پردو او د هغو نه وروستو ته پرلـه پسيگ ورورسوو او روغه ييگ وروسپارو!

 محمد كگل مومند بابا

 
 
سوداګريزې خبرتياوې

 
نوې لیکنې
 
پېښې،اندېښنې اوڅرګندونې