Thursday, 25 May, 2017
 
 
  • دغزني د نجونو په ښوونځي کې ‎ چاودنه شوې
  • دطالبانود قلعه زال ولسوال وژل شوى
  • ټرمپ اوغني په سعودي کې سره وکتل
  • دلوگريوديني عالم وژل شوى
  • طالبانو په زابل کې ٢٥ پوليس وژلي دي
  • دننگرهار په غني خيلو کې ٥ پوليس وژل شوي دي
د پښتوپالنی غور ځنګ خواخوږی مشر
 

 فاروق غلجى

 

 د پشگتو پالنى غورحگنكگ خواخوإى مشر

 دا يو روشگانه او منل شوى حقيقت دى، چيگ ژبه دانساني پركگنو په سرلوؤة، پرمختيا او سوكالة كيگ خورا مهمه ونأه لري، ترديگ، چيگ له نورو ژويو سره ييگ د توپير حگانكگؤتيا همدا د پوهاوي ژبه ده، چيگ له بركته ييگ هر انسان كولاى شي خپليگ أيگريگ ستونزيگ هواريگ او شگيگ كگتگيگ تريگ تر لاسه كؤي.

كه فرضاً دانه وي؛ نو بيا ديوكگونكگي نيمكگؤتياويگ او ستونزيگ به خگنكگه خگركنگديگ شي؟ بيگدوهمدغه اؤتياده چيگ د زمانو په پيگؤونو كيگ بشري تگولنو د خپلو خپلو حگمكنيو او قومي بريگدونو په داخل كيگ د ژبيگ د خپراوي او كره والي هليگ حگليگ كؤيگ دي، چيگ پشگتون ولس هم په خپل وار له أيگروستونزوسره سره په ديگ هكله يو خگو كگامونه اخيستي او خگه ناخگه ييگ لاس ته راوؤي دي.

ارواشگاد محمدكگل خان مومند بابا پرته له شكه دديگ غورحگنكگ تر تگولو فعال، مخلص او سرشگندونكى مشر او مخكشگ كگنگل كيگداى شي.هغه په تگوله مانه يو مبارز او هدف مند شخصيت و په خپل دين او عقيده كلك ولاؤ سوچه مسلمان، د قراّن او حديث عالم، شگه لمانحگونكى او د نبوي سنتو پابند سؤى، چيگ لوى خداى ج ييگ د ديندارة بركتونه خگركگند كؤل او د خپل قوم لپاره ييگ هخگواو خدمتونو په زؤه پوريگ نتيجيگ وركؤيگ. مومند بابا عملاً وشگودله، چيگ دولت او مادي كگتيگ ييگ مطلب نه دي او نه د پشگتو ژبيگ له پرمختكگ نه يگ د خپلو جوالونو أكول غوشگتل، بلكيگ هغه حقيقتاً د خپلو قومونو د سرلوؤة په راز پوهيگدلى او داييگ خگركگنده كؤى وه، چيگ بايد كگونكگي ته خبريگ ور زده كؤو او په خبرو خبرو ييگ عقل او پوهيگ ته وده وركؤو او دا، چيگ ديو هيگواد په جوؤيگدا، يووالي او پرمختكگ كيگ شريكه ملي ژبه خگومره اغيگز او ارزشگت لري،چيگ دا دى اوس دهغه دارمانونو اؤتيا او د هغه د فعاليتونو نتيجيگ د سر په ستركگو وينو او رشگتيا، چيگ دا أول بصيرت يوازيگ او يوازي د رشگتيني او سوچه مسلمان په برخه كيگداى شي. اوس د بابا په قبر د خاورو أيگرة پرتيگ دي اوله دعاپرته مو نور هيگخگ لاس نه وررسيإى، خو د پشگتانه د پت او سرلوؤة او  پشگتو ژبيگ د پراختيا او پرمختيا لپاره دهغه د مبارزيگ او هلو حگلو مثالونه زمونإپه وؤانديگ لاريگ روشگانه كوي او پؤاوونه تگاكي.دهغه د غورحگنكگ ملكگرى لكگيادي كاركوي او پشگتو ژبه ييگ د اوإو پر سر خپل طبيعي وؤانديگ تكگ ور سيخه كؤيگ ده، خو دا بيگله خبره ده چيگ په سركاري دربارونوكيگ پشگتو هغه لرغونى ارزشگت نه لري او باچا ييگ ور يي پرمخ تؤل شوى، چيگ شگاييگ يو لامل، خو ييگ د پرديو خگوكيگدارانو موجوديت وي.

په هر حال كه هر خگوك وي دپشگتو پرمختيا يي غورحگنكگ په وؤانديگ خنأونه شته او پشگتو ژبه دشگمنان لري؛ نو حگكه دا مبارزه نه ستؤيگ كيگدونكيگ هليگ حگليگ غواؤي، ستؤيا غواؤي او حگاريگدنه .دلته هم يوه نكته شته، چيگ بايد وخگيگؤل شي او هغه دا، چيگ د پشگتو پالنيگ غورحگنكگ وليگ دومره كينه ناك او سخت زؤي دشگمنان لري،په ديگ كيگ خو يوازيگ توري او الفاظ دي؛ نو اّيا له تورو سره دومره حسد او دشگمني معقوله ده؟

هو،دا هيخگكله سمه نه ده، چيگ مخالفين د پشگتو ژبيگ د پرمختيا شاته د پشگتون ولس بيداري او پرمختكگ ويني او په ديگ شگه پوهيگدلي، چيگ شگتانه كه د الفبيگ نه ترلوؤو زدكؤو په خپله ژبه لوست وكؤي او په سركاري درباركيگ هم پشگتو وچليإى؛ نو پشگتانه به خگومره پرمختكگ وكؤي. له همديگ كبله ييگ په أيگريگ هوشگيارة سره پشگتون قوم د كولتوري شگكيگلاك په لومو كيگ ونيولو او د خگو پيگؤيو سياسي واكمني ييگ داسيگ بيگ حگانه، بيگ مانا او بيگ كگتگي ورته وكگرحگولگه، چيگ ايله بيله تش نوم وْ، امتيازات،كگتگيگ او غوؤيگ كگوليگ دنورو او د هيگواد ساتنه ،دفاع او قربانة د پشگتنو ويگ.

مومند بابا لگه ديگ مخكيگ دا تگول حقيقيتونه موندلي او په حگير كتيا سره ييگ په چاره كولو لكگيا و، چيگ بيا هماغسيگ د خپل هدف لورته پرمخ هم

 ولاؤ اولاس ييگ هم تش پاتيگ نه شو، خو لگه بده مرغه دده لگه وفاته وروسته بس پاچايي درباره بيگرته بيگ پشگتو شو. په دى معنا، چيگ پشگتوژبيگ بيا

 هغه شان رشگتينى غمخور اومدافع ونه موند.كه خگه هم په علمي او ادبي أكگركيگ د بابا شاكگردانوشگه پرمختكگ وكؤ، خو سياسي هليگ حگليگ د ملي

 مقدساتو ساتنه كيگ سؤيگ شويگ سره له ديگ، چيگ حگينو درنو علماوو، اديبانو او ليكوالانو أيگريگ هليگ حگليگ وكؤى، نو په دربار كيگ دننه لكه د

 مومند بابا په خگيگر يو زؤور،خولگه ور او هوأمن كس، چيگ د خپل قوي استدلال او خوإيگ ژبيگ په زور ييگ هر خگوك چپ كولاى او هر مخالف ته قناعت

 وركولاى شو، پيدا نه كؤاى شو خداى پاك ديگ ييگ روح شگاد لري او جنتونه دى ورپيگرزوكؤي. اوس مونإ لـه هغه شان لارشگودنه محروم يو، خو

 ارمانونه ييگ زمونإ په وؤانديگ هماغسيگ پراته او لا د خپل دغه خگركگند حق به لاس ته راوؤلو كيگ نور هم لـه ستونزو سره مخ او خگو كگامه په خگتگ ديكه

 شوي يو؛ نو په ديگ اساس دلته يو خگو خبريگ د غور او خگيگؤنيگ وؤ دي :

لومؤي دا، چيگ مونإ حگان او خپل قوم په ديگ شگه پوه كؤو، چيگ پشگتون ولس هم د ديگ نؤة پر مخ د نورو


پركگنو په شان له خپليگ مورنة ژبيگ سره د ژوند كولو حق لري، دوى هم كولاى شي، چيگ په خپله ژبه لوست وكؤي، دفتري چاريگ پر مخ يوسي او

 حتى په نؤيوالو معاملو، خبرو- اترو او تؤونونو كيگ له همديگ خپليگ ژبيگ كار واخلي، چيگ د نؤة هيگخگ يو ديني او سياسي قانون هم له دغه بشري

 حق نه ستركگيگ نه شي پتگولاى.

دوه يمه دا خبره ده، چيگ مونإ د خپل همديگ منل شوي اصولي حق په لاس ته راوؤلو كيگ له نا ترسه كينه ناكو دشگمنانو سره مخ او له پيگؤيو را هيسيگ ييگ د كولتوري شگكيگلاك په لومو كيگ بنديوان يو؛ نو اوس له هغوى نه دا ميدان كگتگل خامخا ستونزيگ لري.

د پشگتو پالنيگ غورحگنكگ ته أيگره ضروري ده، چيگ د سختو مخالفينو شتون او فعاليتونه ييگ په دايمي توكگه تر ستركگو لانديگ ونيسي او د زؤه له تله باوري شي، چيگ هغوى له ديگ مخالفته كله هم لاس اخيستونكيگ نه دي.

دريم ضروري تگكى دديگ خوريگ مبارزيگ شگه تنظيم،دلاريگ سم انحگورول او داوليتونو او كگتگورو توكو تگاكل دى او شگاييگ په ديگ هكله د پشگتو خواخوإو اديبانو او سياسي كاركوونكو كگأه سلامشوره شگيگ نتيجيگ راوؤي. 

په هر حال د پشگتو ژبيگ پراختيا او پرمختيا د پشگتانه د مركگ او ژوند مساله ده. زمونإ پت، عزت،سرلوؤي او پرمختكگ په همديگ پوريگ تؤلى دى

 لگه ديگ پرته مونإ په علمي أكگر كيگ وروسته پاتيگ كيإو،له سياسته مو لاس خيژي او يووالى مو له منحگه حگي. دا زمونإ مسلم ديني او انساني حق

دى مونإ به په ديگ لار كيگ هليگ حگليگ كوو.ستومانة او كؤاوونه به كگالو او مالي- حگاني قربانة ته چمتوكيإو. دايوازيگ د مرحوم محمد كگل خان بابا

مسئوليت او ذمه واري نه وه او نه ده ،كگردپشگتون خصوصاُ علماء او اديبان په لومؤة درجه مسئوليت لري، چيگ خپل كام دديگ اساسي حق لاس ته

راوؤلو لپاره وهخگوي. نن مونإ په ديگ نه خلاصيإو، چيگ بابا په صفتونو حگان ستؤى كؤو بابا په ديگ مبارزه كيگ ملكگرى غواؤي او هماغسيگ د ده په

شان مخلص ملكگري؛ نو په لنأو سره دديگ پوشگتنيگ حگواب وكگورئ، چيگ اّيا رشگتيا هم لگه ده سره په ديگ مبارزه كيگ وركگأيگدلو ته چمتو يو او د

يودرانه پشگتانه په خگيگرييگ ننكگه كولاى شوكه نه ؟؟

 
 
سوداګريزې خبرتياوې

 
نوې لیکنې
 
پېښې،اندېښنې اوڅرګندونې