یکشنبه , 22 جولای 2018
کورپاڼه / سلايډ / افغان او افغانستان

افغان او افغانستان

 

ارواښاد علامه عبدالحى حبيبي

په تیرپسې
ورهامي هيرا (Varha-Mihira) هندي شاعر او نجومي دى چې د پنځمې عيسوي پېړۍ په پاى کې د هند په راجين کې وزيږيد او د ٥،٥ع شاوخوا يې ښه شهرت وموند، د ده مهم کتاب “پنچه سيد هانتيکا” (Pance Siddhantika) نوميده چې د نجوم د علم د پنځو کتابونو لنډيز و او دى د نجوم په باب يو منظوم کتاب هم لري چې په يې د ښکلو ډبرو، د هند د جغرافيې او نور د کار وړ موضوعاتو په باب هم خبرې کړې او نوم يې پرې “بهريته سنهيته” (Bhrita Sanhita) ايښي دي چې په ١١-٦١ او ١٦-٣١ بيتونو کې يې د افغان نوم د اوه گانه په بڼه ياد شوى دى لکه څرنگه چې فرانسوي عالمو موسيوفوشه په خپل “ټکسيلا ته د هند او باختر زړه لار” نومي کتاب (په ١٩٤٧ کال کې د پاريس چاپ، ٢٣٥-٢٥٢ مخونه، ١٧ نوټ) کې شرح کړى دى: دا د شپږمې پېړۍ په منځ-منځ کې د افغان ډېر زوړ ياد دى، ځکه هندي منجم “ورهاميهيرا” په ٥٨٧ع کال مړ شوى او وايي چې د ده نجومي معلومات يواني سرچينه درلوده او د ځمکې په کرويتوب (گردوالي) قايل و، د ده ده کتابونه ابو ريحان بېروني په عربي ژباړلي نو له همدې امله په پوهانو کې د ده شهرت او ثقه والى تل د باور وړ و.
د همدې تاريخي نسد له مخې د “افغان” کلمه په هنديانو کې لږ تر لږه ١٤٠٠ کاله وړاندې هم مشهوره وه او هندي ليکوالو ياده کړې ده.
نوربیا

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *