په پښتو ادب کې دلرغوني فولکلور ونډه

ليک : س ، سيرت

کله چې مونږ دلرغوني پښتو ادب نوم اخلو نو پښتو ادب ته چې پښتنو او غير پښتنو څومره کار کړى دى پر هغه  هم بايد ژور نظر ولرو چې دپښتو ادب تردې دمه را رسولو کې پښتو پالو څومره کړاوونه ليدلي او ګاللي دي سره دټولو نامناسبو شرايطو ، سيليو ، ديرغلګرو تاړاکونو او ډول ډلو کږليچونو څخه را تيريدلو عمل او قربانيو ته اړتيا درلوده چې دا اړتيا په ډيرو سختو شرايطو کې پوره کړل شوې ده که څه هم لرغونو اثارو کې دهرې ژبې او ادب په اړه دپراخه ستونزو ګاللو يادونې شوي دي خو دپښتو ادب لپاره چې لرغوني څيړنې څه را په ګوته کوي هغه دنورو ژبو او ادبياتو په ګرانه بيا تمامي شوي دي  .

انسان چې دکله راهيسې دياغي جذباتو د اوج رسيدو وروسته دعقل او پوهې په رسۍ تړل شوې دناپوهۍ له تورو تيارو  را بهر شوې په ټولنيز ژوند پوهه شوى په ټولنه کې ئې داړيکو په پراخولو دود او دستور موندلى  پرې پوهيدلې دى تمدن ته ئې غاړه ايښې او د تمدن پوړۍ ته په رسيدو دنړۍ دپرمختګ دپرديوال دبنسټ ډبره ايښې ده چې تر ننه پورې ددې پرمختګ لپاره هلې ځلې دوام لري .

دپښتو په لرغوني ادب کې دنورو ادبياتو او ژبو دسيالۍ په ډګر کې چې دفولکلور څومره ونډه اخستې دهغې کچه څرګندول له فکره لوړه خبره ده په دې خاورينه ځمکه دنړۍ دنورو ادبياتو په څير پښتو ادب هم لوړې ، ژورې تودې او سړې ليدلي دي تضادونه او اختلافونه ئې ليدلى دي فاتحين او مغلوبين په بيلا بيلو وختونو کې تر سترګو تير شوي دي خو سره دټولو فلسفې، سياسي عقيدوي ، مذهبي تعصباتو په موجوديت کې فولکلوريکه ونډه ده چې لرغوني پښتو ادب له ساختلې دورى څخه تر نن ورځې پورې دژوند او پرمختګ سا ورکړيده  .

دپښتو لرغوني ادب دپرمختګ او دژوند سا اخستلو لپاره دفولکلور اصلى مواد دانسان دتمدم له لومړينو لرغونو پيړنيو څخه موجود وو مونږ ته دا ثابته ده چې فولکلور دبشر دتاريخي ژوند او ټولنيز خوځښت ، بدلون او بشپړتيا سره ورو ورو وده موندلې ده

مونږ ته داهم په لاس راغلي  چې په لرغوني پښتو ادب کې فولکلور دافسانو په هوم دپښتو نابغه ګان را پيژندلي دي خو دا چې په دې ده وروستو ١٩ او ٢٠ پيړۍ پښتو ادب کې دفولکلور ونډه څرګنده شوه په ٢١ پيړۍ کې پر دپښتو ادبياتو تته ډيوه روښانه شوه .

مونږ دپښتو په لرغوني ادب کې دفولکلور دونډې يادونه کړې ده تر هر څه لومړۍ  دفولکلور په مانا او مفهوم بايد ځان پوهه کړو

فولکلور انګريزي  کلمه ده او په لومړى ځل ديوه انګريزي  کلمه ده او په لومړى ځل ديوه انګريز لخوا په انګريزى متن کې استعمال شوې ده فولکلور په اصل کې ددوه توکو څخه جوړه کلمه ده چې فولک دخلکو په مانا او لور ئې پوهې او حکمت ته ويل کيږي

که دهرې ژبې او ادبپوهه څخه فولکلور  په اړه پوښتل شي همدا مانا په ځواب کې وائي  ځکه دټولو ادبياتو پيژندنه  په فولکور سره شوې ده او دهرې ژبې ادبپوهانو په دې  اعتراف کړى دى مونږ لکه دنورو ژبو دادبياتو په څير دفولکلور په جمله کې ل تلفظ کوو وايو ئې خو خپله دانګريزي ژبې ويونکى ئې ل نه وائي  خو په مانا کې ئې هيڅ بدلون نه راځي هغه دخلکو دپوهې دمانا لپاره استعمال کيږي .

نوربيا

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*